Proton Işın Tedavisi Kas İskelet Tümörlerinde Etkili mi?


Kötü huylu ve yayılmacı iyi huylu iskelet tümörlerinde, cerrahi öncesi/sonrasında Kemoterapi yanısıra radyoterapi uygulaması yapılmaktadır. Sarkom hücreleri karsinomatöz hücrelere göre daha duyarlı olduğundan iskelet tümörlerinin büyük çoğunluğu bu yapıda olduğundan radyoterapi tedavinin parçası olarak kullanılmaya devam edilmektedir.

Radyoterapi çoğalma ritmi artan hücrelerde bölünmeyi durdurarak öldürücü etkisi ortaya çıkar. Işınların hedeflendiği alanın tamamında normal hücrelerde yenilenme sırasında zarar gördüğünden istenmeyen etkileri azaltmak için doğrudan tümör bölgesine odaklanan tedavilerin araştırılması sonucu Proton ışın tedavisi ortaya çıkmıştır.


Proton ışınları klasik radyoterapi ajanları gibi x ışınlarını kullanmadan yoğun radyasyonun tümörlü bölgeye tümör büyüklüğü kadar genişlikte hatta çok dar huzmelerle ulaştırabilir. Tümöre ulaşırken normal dokuları geçerek radyasyon etkisi yapsa da hedeflenen dokunun arkasına geçmemesi büyük avantajdır.

Henüz sadece tümörlü bölgede yoğunlaşan radyasyon ışın odaklama işlemi yapılamadığından proton ışınları hastaya belli pozisyonlar verilerek olabildiğince kısa yoldan uygulanmaya çalışılması bu sebepledir. İyi bir planlama ile tümör ne kadar derinde dahi olsa en uygun tedavi ışın izi seçilerek tedavi planlanır.

Hangi tip Kanserlerde etkindir?

Çocukluk Çağı tümörlerinin çoğu radyasyona son derece hassastır.

Prostat kanserleri

Beyin Tümörleri

Spinal tümörler

İskelet Sarkomları (Kas / Kemik / Kıkırdak)

Meme Kanserleri

ve Bunların Metastazları

Etkilidir.

Proton terapinin klasik radyoterapiden farkı?

Proton ışın tedavisi klasik radyoterapiye göre daha az doku hasarı yaptığı bilinmektedir. Etraf dokuları ve tümör arkası dokulara zarar vermeden kanser hücrelerini yok eder. Klasik radyoterapiye göre 3 yıllık yaşam oranı yüzde ellinin üstüne çıkması beklenmektedir. Tamamen iyileşen vaka sayısı bildirimleri artmaktadır.

Proton ışının elde edilmesi klasik radyoterapiye göre çok maliyetli ve zordur. Bir futbol sahası büyüklüğünde özel bir bina inşası gerektirir, bu merkezde tüm atık sistemleri özel tasarlanır. Bir proton merkezinin maliyeti milyon dolarlar seviyesinde en az iki yıllık çalışmayla işler hale getirilebilir.


Ortopedik cerrahide avantajı

Ortopedik tümör cerrahisi ağır vakalarda uzuv kaybı ile sonuçlanır. Özellikle pelvis ve omurga tümörleri gibi uzuvlardaki geniş alanların çıkartılması hayatla uyumlu olmayabilir. Bu durumda ulaşılamayan ve çıkartılamayan kanserlerde proton tedavisinin ve radyoterapinin yaşam süresini uzattığı gerçektir.

Uzuv kaybını gerektiren tedavilerde radyoterapi asla uzvun korunmasına yönelik bir tercih olamaz ancak uzuv kaybını engellemeye yardımcıdır. Ortopedik tümör cerrahisi cerrahi öncesi sınırları küçülmek için verilebilir. Beraberinde kemoterapi sıklıkla uygulanır. Cerrahi sonrası uydu tümörlerin yok olması ya da tümörün yayılması radyoterapi ile büyük ölçüde azaltılmaktadır.

Merkezimizde Tümör tedavisi

Kliniğimizde ortopedik tümörlere yaklaşımda uluslararası algoritmalar geçerlidir. Kitle tanısı koyulan ya da tespit edilen hastalarımızın tümör sınıflaması ve derecelenmesi yapıldıktan sonra tedavi planlanır. Sınıflama tümör büyüklüğü (T) Lenf Nodu yayılımı (N) ve metastaz durumu (M) klasik bir yaklaşım olarak temel oluşturur, ancak tümörün derecelendirmesi hücre yapısına bağlı olduğunda radyolojik bilimsel tecrübelere göre tümörün tipi hakkında kesine yakın bilgi alındıktan sonra biyopsi alınması algoritmanın temel aşamasıdır. Biyopsi iğne, eksizyonel, marjinal olabileceği gibi kompartmanı da içerebilir.


Hücre yapısı kesinleşmeden uzuv koruyucu ya da uzuv kaybına yol açacak tedaviler uygulanmaz. Hücre yapısı belirlendikten sora cerrah hücrenin In situ olduğuna karar verip vermemesi tedaviye yönlendirir, bu karar kesinlikle cerrahidir, konseyi oluşturacak (Onkolog, Radyolog, Patolog vb) hekimlerin önerileri doğrultusunda hasta ile iş birliği halinde verilir. Bu tür kritik aşamalarda tamamlayıcı ya da sonlandırıcı cerrahi ötelenirse radyoterapi ve kemoterapi aksatılmaması hayat süresini uzatıp metastazı önleyecektir.

Kaynak: https://www.tolgaysatana.com.tr/proton-isin-tedavisi/